Ein Haelodau

Ein haelodau yw’r 12 coleg yng Nghymru. Sefydliadau annibynnol, dielw yw colegau addysg bellach Cymru. Enw cyffredin arnynt yw cyrff NPISH (sefydliadau dielw sy’n gwasanaethu aelwydydd), a’r rheini’n gweithio er budd eu cymunedau. Mae’r colegau’n cael cyfran o’u cyllid gan Lywodraeth Cymru. Daw gweddill eu hincwm o’u gwaith gyda busnesau, o wasanaethau sydd wedi’u contractio, ac o weithgarwch rhyngwladol. Gan hynny, mae’r colegau yn rhan o’r sector gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru.

Gellir disgrifio’r rhan fwyaf o golegau addysg bellach Cymru fel rhai lled drydyddol: hynny yw, colegau ydynt lle bydd un neu ragor o gampysau’n darparu addysg a hyfforddiant galwedigaethol yn ogystal â darparu addysg gyffredinol i ddisgyblion chweched dosbarth yr ardal leol. Mae un o’n haelodau yn sefydliad addysg bellach yn y gymuned sy’n darparu rhaglenni dysgu mewn lleoliadau cymunedol, yn hytrach nag ar gampysau coleg. At hynny, mae tri o’r colegau wedi uno â phrifysgolion: un â Phrifysgol De Cymru, a dau â Phrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant.

Ar ôl nifer o flynyddoedd o gyfuno darpariaeth yn y sector addysg a hyfforddiant ôl-16, mae nifer y colegau wedi lleihau’n sylweddol, ond maent hefyd wedi tyfu o ran eu maint a’u cryfder.

Er bod pob coleg wedi wynebu rhywfaint o newid strwythurol, bu mwy o newid o lawer mewn ambell goleg na’i gilydd. Ond nid yw’r cyfnod hwn o newid wedi golygu bod y ddarpariaeth yn unffurf. Maent yn dal i fod yn sefydliadau amrywiol eu natur. Nid oes unrhyw ddau goleg yr un fath yn union, ac maent yn amrywio’n sylweddol o ran maint, nifer a math y dysgwyr, yn ogystal ag ystod y rhaglenni a’r gwasanaethau a gynigir ynddynt.

Mae’r rhan fwyaf o’r colegau’n cynnig rhaglenni academaidd a galwedigaethol ill dau. Mae rhai wedi datblygu arbenigedd mewn sectorau galwedigaethol penodol, fel peirianneg, rheilffyrdd, y tir, peirianneg forol a thechnoleg bwyd. Mae rhai wedi dilyn cyfeiriad pendant tuag at wasanaethu rhannau penodol o’r boblogaeth, fel oedolion sy’n dychwelyd i ddysgu, addysg uwch, myfyrwyr rhyngwladol, neu hyfforddiant i fusnesau.

Mae’r colegau’n hollbwysig wrth helpu i gyflawni amcanion Llywodraeth Cymru, sef ehangu cyfranogiad, mynd i’r afael ag allgáu cymdeithasol, ac ysgogi adfywio economaidd.

Ein Haelodau

Aelodau Cyswllt